Chronimy dzieci

• | Drukuj |

Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy

w Braniewie

przystąpił do programu: „Chronimy dzieci”.

 

 

„Chronimy dzieci” to ogólnopolski program certyfikowania placówek edukacyjnych, realizujących politykę ochrony dzieci przed przemocą. Program został zainaugurowany 11.03.2015r. w ramach Rządowego programu na lata 2014-2016 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”, realizuje go Fundacja Dzieci Niczyje we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej.

Celem programu jest ochrona dzieci przed przemocą i cyberprzemocą ze strony osób dorosłych oraz rówieśników.

Program w Ośrodku będzie realizowany poprzez wdrażanie standardów ochrony dzieci przed przemocą. Będzie to zbiór zasad, które pomagają tworzyć bezpieczne i przyjazne środowisko w placówkach działających na rzecz dzieci.

 

Zapraszamy do  odwiedzenia strony : http://chronimydzieci.fdn.pl

 

 

POLITYKA OCHRONY DZIECI PRZED KRZYWDZENIEM 

I ZAPEWNIENIA IM BEZPIECZEŃSTWA

W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO – WYCHOWAWCZYM

W BRANIEWIE

 

 

 

 

 

 

 

 

DEKLARACJA

 

Nadrzędnym celem Ośrodka jest zapewnienie uczniom pełnego rozwoju intelektualnego, moralno – emocjonalnego i fizycznego zgodnie z ich potrzebami oraz możliwościami psychofizycznymi w warunkach poszanowania ich godności osobistej oraz wolności światopoglądowej i wyznaniowej.

Dobro dziecka jest dla nas wartością nadrzędną. Wszystkim działaniom podjętym przez pracowników Ośrodka przyświeca troska o bezpieczeństwo i ochronę dobra dziecka. Robimy wiele, aby w naszej placówce każdy wychowanek czuł, że:

„Tu nikt nikogo nie będzie się bać,

I nikt z nikogo nie będzie się śmiać.

I każdy będzie rozumiał każdego,

I będzie wspaniale! Tak!

I każdy będzie miał to,

Czego najbardziej mu potrzeba”

 

Danuta Wawiłow „Wędrówka” fragm..

 

Kierując się naszym mottem traktujemy dziecko z szacunkiem i z uwzględnieniem jego potrzeb, a pracownicy naszego Ośrodka zobowiązują się do reagowania, gdy dziecku dzieje się krzywda w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych oraz swoich kompetencji.

 

Ustalamy  więc następujące standardy postępowania:

 

 

 

 

Akty prawne:

 

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 13 września 2011 roku w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”’
• Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 roku, artykuł 12;
• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 roku – Karta Nauczyciela, pkt. 1 art. 6;
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 sierpnia 2013r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych;
• Ustawa o systemie oświaty;
• Ustawa z dnia 26 października 1882 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich;
• Kodeksu postępowania karnego –art.304, Kodeksu Karnego – art.162;
• Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. [Dz.U. z 1991r. nr 120, poz.526];
• Uchwała Rady Ministrów nr 130/2014 nr 130/2014 roku – rządowy program na lata 2014-2016 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”.

 

 

Objaśnienie terminów:

 

 

1. Polityka – działania na rzecz ochrony dzieci w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w Braniewie, które są własnym przyjętym na potrzeby placówki dokumentem regulującym kwestie ochrony dzieci przed krzywdzeniem mogącym mieć miejsce podczas realizacji zadań placówki oraz w kwestiach zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa podczas realizacji zadań placówki.
2. Przez pracownika Ośrodka rozumie się każdą osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę.
3. Przez dziecko rozumie się każdą osobę do ukończenia 18 roku życia.
4. Przez opiekuna dziecka rozumie się osobę uprawnioną do reprezentowania dziecka tzn. rodzic lub opiekun prawny na podstawie dokumentów wydanych przez organy do tego upoważnione.
5. Dane osobowe dziecka to każda informacja umożliwiająca identyfikację dziecka.
6. Przez krzywdzenie dziecka rozumie się popełnienie czynu zabronionego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika Ośrodka lub zaniedbywanie dziecka przez jego opiekunów.
7. Osoba odpowiedzialna za Internet – to pracownik wyznaczony przez dyrektora placówki, która sprawuje nadzór nad korzystaniem z Internetu na terenie placówki przez dzieci oraz odpowiada za bezpieczeństwo dzieci

w Internecie.

1. Osobą odpowiedzialną za Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem przez dorosłych i zapewnienie im bezpieczeństwa jest wyznaczony przez dyrektora placówki pracownik sprawujący nadzór nad jej realizacją  w placówce.
2. Zespół interwencyjny – zespół powołany przez dyrektora placówki  w przypadkach podejrzenia krzywdzenia dziecka składający się z: pedagoga szkolnego, dyrektora szkoły, wychowawcy klasy i grupy opiekuńczo-wychowawczej dziecka którego dotyczy dany problem, psychologa ośrodka, kierownika zespołu kuratorskiej służby sądowej  w Sądzie Rejonowym w Braniewie.
3. 10.  Przemoc fizyczna – wszelkiego rodzaju działania wobec dziecka, które powoduje urazy na jego ciele, np. bicie, szarpanie, popychanie itp.

11. Przemoc emocjonalna – jej celem jest naruszenie godności osobistej, ukierunkowana jest na wyrządzenie szkody psychicznej poprzez wyzywanie, warunkowanie miłości, emocjonalne odrzucenie, zastraszanie, nieposzanowanie potrzeb, nadmierne wymagania w stosunku do wieku  i możliwości psychofizycznych dziecka, itp.

12. Wykorzystywanie seksualne – obejmuje każde zachowanie osoby, które prowadzi do seksualnego zaspokojenia kosztem dziecka.

13. Zaniedbywanie – brak zaspokojenia podstawowych potrzeb dziecka, zarówno fizycznych (np. właściwe odżywianie, ubranie, ochrona zdrowia, edukacja), jak i psychicznych (poczucie bezpieczeństwa, doświadczenie miłości, troski, itp.).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ROZDZIAŁ I

 

Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci

 

§1

1. Pracownicy placówki posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci.
2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy placówki podejmują rozmowę z psychologiem ośrodka, który podejmuje rozmowę  z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia  i motywuje ich do szukania pomocy.
3. Pracownicy monitorują poprzez codzienne obserwacje, rozmowy z dzieckiem, rodzicami, innymi pracownikami oraz instytucjami wspierającymi ochronę dziecka, sytuację i dobrostan dziecka, aż do  stwierdzenia braku jakichkolwiek czynników ryzyka.

 

ROZDZIAŁ II

 

Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka w rodzinie

 

§2

W przypadku podjęcia przez pracownika placówki podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji pedagogowi, a w zastępstwie wychowawcy klasy.

§3

1. W przypadku podejrzenia, że dziecko jest dotknięte przemocą w rodzinie pedagog szkolny wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa oraz informuje ich o podejrzeniu.
2. Pracownicy wyjaśniający sprawę podejmują następujące działania:

a)    Przeprowadzają rozmowę z pokrzywdzonym dzieckiem;

b)    Przeprowadzają rozmowę z innymi osobami, które pomogą w ocenie sytuacji;

c)    Wzywają do szkoły rodziców/opiekunów prawnych dziecka pokrzywdzonego;

d)    Sporządzają notatkę według ustalonego wzoru (załącznik 1);

e)    Opracowują plan pomocy dziecku;

1. Wszystkie działania przewidziane w planie pomocy dziecku mają na celu zapewnienie mu bezpieczeństwa i wsparcia.
2. Plan pomocy dziecku powinien zawiera ć wskazania dotyczące:

a)    Podjęcia przez placówkę działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji;

b)    Wsparcia, jakie placówka może zaoferować dziecku;

c)    Działania zespołu interwencyjnego względem krzywdzonego dziecka.

1. Plan pomocy dziecku jest przedstawiony przez pedagoga w obecności wychowawcy klasy rodzicom/opiekunom prawnym dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.
2. Wychowawca klasy monitoruje przebieg realizacji planu i jego skutków względem dziecka.

 

§4

1. W przypadku gdy działania nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, przez pracownika placówki składany jest wniosek o wgląd w sytuację rodzinną i zgłoszenie na Policję lub prokuraturę.
2. Rodzice/opiekunowie prawni dziecka informowani są przez pedagoga  w obecności wychowawcy o obowiązku placówki zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji lub przesłanie wypełnionego formularza „Niebieska Karta”-A do przewodniczącego zespołu interwencyjnego.
3. Po poinformowaniu rodziców przez pedagoga, zgodnie z punktem poprzednim, dyrektor placówki składa zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do Policji lub Prokuratury oraz wniosek o wgląd w sytuację rodziny do Sądu Rejonowego w Braniewie Wydział Rodzinny  i Nieletnich.
4. Dalszy tok postępowania leży w kompetencji wskazanych wyżej instytucji.
5. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.
6. Kartę załącza się do akt osobowych dziecka.
7. Wszyscy pracownicy placówki są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy.

 

§5

1. W przypadku, gdy podejrzewamy, że zagrożone jest dobro dziecka, należy powiadomić Sąd Rodzinny i Nieletnich w Braniewie.
2. W przypadku podejrzewania przestępstwa należy powiadomić policję lub prokuraturę właściwe ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa.
3. W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia dziecka należy wezwać policję.
4. W przypadku, gdy nie podejrzewamy krzywdzenia, ale widzimy że rodzina przeżywa trudności, motywujemy ją do szukania dla siebie wsparcia. W tym celu pedagog szkolny podaje adresy: ośrodka pomocy społecznej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, ośrodka wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie czy też innej organizacji świadczącej pomoc rodzinie.

 

 §6

 

Procedura interwencji w sytuacji krzywdzenia dziecka w placówce przez pracownika szkoły

 

1. Osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka przez pracownika placówki zgłasza problem dyrektorowi ośrodka.
2. Dyrektor ośrodka  zapoznaje się z okolicznościami zdarzenia, prowadzi rozmowę wyjaśniająca z pracownikiem podejrzewanym o krzywdzenie, uczniem / w obecności psychologa/ jego rodzicami lub prawnymi opiekunami. Odsuwa pracownika od bezpośredniej pracy z dziećmi do czasu wyjaśnienia problemu.
3. Dyrektor ośrodka może włączyć w rozmowy wyjaśniające pedagoga szkolnego.
4. Wszystkie czynności dokumentowane są protokołem, który składa się z wyjaśnień uczestników postępowania.
5. W przypadku potwierdzenia podejrzenia, że fakt krzywdzenia/znęcanie fizyczne, psychiczne , wykorzystywanie seksualne/miał miejsce, na wniosek dyrektora ośrodka, właściwy organ wyznacza postępowanie zmierzające do ukarania pracownika karą porządkową lub dyscyplinarną/powiadomienie prokuratury, skierowanie sprawy do Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie Warmińsko – Mazurskim.

 

 §7

 

Procedura interwencji w sytuacji krzywdzenia dziecka w szkole przez rówieśników.

 

1. Osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka w placówce przez rówieśników lub krzywdzone dziecko zgłasza problem do wychowawcy klasy lub pedagoga szkolnego.
2. Wychowawca wraz z pedagogiem powinien przeprowadzić dokładną rozmowę z osobą poszkodowaną oraz dzieckiem/dziećmi oskarżonymi o krzywdzenie swojego kolegi bądź koleżanki. Po przeprowadzeniu takich Romów wychowawca wraz z pedagogiem powinien opracować plan pomocy dziecku – ofierze i dziecku – sprawcy, by wyeliminować zachowania niepożądane w grupie.
3. W przypadku bardziej skomplikowanym pedagog szkolny powinien zgłosić problem do dyrektora placówki.
4. Dyrektor powołuje zespół interwencyjny w celu rozwiązania problemu.

 

• Postępowanie wobec ucznia – sprawcy czynu karalnego lub przestępstwa

Nauczyciel niezwłocznie powiadamia o zdarzeniu dyrektora placówki. Ustala okoliczności czynu i ewentualnych świadków zdarzenia.

Powiadamia rodziców/opiekunów prawnych ucznia – sprawcy.

Niezwłocznie powiadamia policję.

Zabezpiecza ewentualne dowody przestępstwa (np. ostre przedmioty, przedmioty pochodzące z kradzieży, itp.)

• Postępowanie wobec ucznia, który stał się ofiarą czynu karalnego

Wyznaczone osoby przez dyrektora ośrodka udzielają pierwszej pomocy lub nauczyciel będący świadkiem zdarzenia wzywa pogotowie ratunkowe.

Niezwłocznie powiadamia o fakcie dyrektora placówki.

Dyrektor powiadamia rodziców ucznia.

Nauczyciel będący świadkiem zabezpiecza ewentualne dowody przestępstwa.

• Postępowanie w przypadku stwierdzenia faktu kradzieży przez ucznia.

Nauczyciel ustala okoliczności kradzieży przez wychowanka.

Zawiadamia o zdarzeniu pedagoga szkolnego.

Prowadzi we współpracy z pedagogiem postępowanie wyjaśniające z zachowaniem nietykalności osobistej.

Wzywa rodziców/opiekunów prawnych sprawcy.

Sporządza notatkę o zaistniałym zdarzeniu, którą podpisują rodzice.

W oparciu o Statut Ośrodka dyrektor wspólnie z wychowawcą ustala sankcje wobec ucznia i przekazuje rodzicom informację na temat wyciągniętych konsekwencji w stosunku do ich dziecka.

Sprawca podejmuje zadośćuczynienie poszkodowanemu w kradzieży.

• Postępowanie wobec ucznia w przypadku zachowań agresywnych:

Rozmowa wyjaśniająca prowadzona przez nauczyciela lub wychowawcę.

Wpisanie informacji do zeszytu uwag. Wspólne poszukiwanie sposobu naprawy sytuacji.

Powiadomienie rodziców/prawnych opiekunów.

Jeśli zachowania agresywne powtarzają się, pedagog proponuje formy wsparcia i zawiera z uczniem kontrakt.

W przypadku kolejnego zachowania agresywnego wzywa się rodziców  i informuje się ich o konsekwencjach, w tym możliwości obniżenia oceny zachowania do nagannego.

Jeśli nieprawidłowe relacje z rówieśnikami nadal się utrzymują wychowawca we współpracy z pedagogiem i w porozumieniu z rodzicami kieruje ucznia na badania specjalistyczne poza ośrodkiem.

W przypadku powtarzających się zdarzeń, które wskazują na nieskuteczność podjętych działań, pedagog w porozumieniu z dyrektorem   i wychowawcą kieruje wniosek do Sądu Rodzinnego o wgląd w sytuację rodzinną dziecka.

W każdym przypadku, gdy konflikt dotyczy agresora i ofiary, wychowawca oprócz konsekwencji wobec agresora, zobowiązany jest udzielić wsparcia zarówno ofierze jak i agresorowi.

W zależności od stopnia zachowań agresywnych ucznia, można ominąć kolejne kroki postępowania i zastosować działania adekwatne do stopnia nieprzestrzegania przez ucznia regulaminów ośrodka.

W przypadku rażącego naruszenia ośrodkowego prawa, sytuacji niebezpiecznych dla zdrowia i życia, zwołuje się Zespół interwencyjny, który opracowuje jednolite strategie działań.

• Postępowanie w przypadku ujawnienia cyberprzemocy:

Ustalenie okoliczności zdarzenia: rodzaj materiału, sposób jego rozpowszechniania, ustalenie sprawcy oraz świadków zdarzenia.

Poinformowanie o fakcie pedagoga szkolnego/psychologa i dyrektora placówki.

Włączenie nauczyciela informatyki, szczególnie na etapie zabezpieczenia dowodów i ustalenia tożsamości sprawcy /należy zanotować datę, czas otrzymanych materiałów, treść wiadomości oraz jeśli to możliwe dane nadawcy, adres użytkownika, adres e-mail, nr telefonu komórkowego, adresy strony www, na której ukazały się szkodliwe treści itp. – tak zabezpieczone dowody są materiałem, z którym powinny się  zapoznać się wszystkie zaangażowane w sprawę osoby.

Należy bezwzględnie skontaktować się z Policją – zgodnie z kodeksem polskiego prawa, które mówi o obowiązku zawiadamiania o przestępstwie.

Jeśli sprawca jest uczniem ośrodka, należy przeprowadzić rozmowę w celu ustalenia okoliczności oraz przyczyn zajścia oraz poszukiwania rozwiązania sytuacji konfliktowej.

W przypadku gdy w zdarzeniu brała udział większa grupa uczniów, należy przeprowadzić rozmowę ze wszystkimi z osobna, zaczynając od lidera grupy.

Nie należy konfrontować sprawcy i ofiary cyberprzemocy.

Należy powiadomić o zdarzeniu rodziców sprawcy i opracować wspólny plan działania, do którego zobowiązany jest uczeń, objęcie sprawcy opieką psychologiczno – pedagogiczną.

Zastosowanie środków dyscyplinarnych wobec ucznia – sprawcy.

Należy podjąć działania wobec ofiary  cyberprzemocy – wsparcie psychiczne i monitoring sytuacji ucznia.

W sytuacji gdy przypadek cyberprzemocy wymaga założenia sprawy sądowej, ośrodek powinien powiadomić o takiej ewentualności rodziców/opiekunów prawnych  ofiary oraz sprawcy przemocy.

Obowiązuje ochrona świadków cyberprzemocy, zapewnienie im dyskrecji      i poufnego postępowania.

Sporządzenie dokumentacji z zajścia przez pedagoga szkolnego.

Powiadomienie Sądu Rodzinnego, jeżeli zaistniałego przypadku cyberprzemocy nie można rozwiązać przy użyciu środków wychowawczych jakimi dysponuje ośrodek.

 

 

ROZDZIAŁ II

 

Zasady ochrony danych osobowych dziecka

 

§8

1. Dane osobowe dziecka podlegają ochronie na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych oraz na podstawie Opinii nr 2/2009 art.29 ds. ochrony danych z dnia 11 lutego 2009r.
2. Dane osobowe mogą być umieszczane w aktach osobowych ucznia tylko, gdy jest to konieczne do prawnie uzasadnionych celów i nie mogą być wykorzystywane w sposób sprzeczny z tymi celami.
3. Zgodnie z zasadą niedyskryminacji przy rejestracji informacji dotyczących wyznania ucznia stosować należy bardzo surowe podejście.
4. Opiekunom dzieci przysługuje wgląd do danych osobowych dziecka  z możliwością ich zmiany.
5. Przedstawiciele prawni powinni mieć możliwość sprzeciwiania się przetwarzaniu danych biometrycznych ich dzieci.
6. Pracownik Ośrodka ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych osobowych, które przetwarza oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem.
7. Dane dziecka są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów.
8. Pracownik Ośrodka może wykorzystać informacje o dziecku w celach szkoleniowych lub edukacyjnych  wyłącznie z zachowaniem anonimowości dziecka oraz w sposób uniemożliwiający jego identyfikację.
9. Pracownik Ośrodka nie udostępnia mediom informacji o dziecku ani o jego opiekunach.

10. Pracownicy nie kontaktują przedstawicieli mediów z dziećmi.

11. W uzasadnionych sytuacjach pracownik może skontaktować się z opiekunami dziecka w celu uzyskania zgody na podanie danych kontaktowych osobom zainteresowanym.

 

 

ROZDZIAŁ III

 

Zasady ochrony wizerunku dziecka w placówce

 

§9

Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Braniewie, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.

1. Pracownik ośrodka nie dopuszcza do utrwalania wizerunku dziecka (filmowania, fotografowania, nagrywania głosu dziecka) na terenie placówki przez przedstawicieli mediów bez pisemnej zgody opiekunów dziecka.
2. Opiekunowie dziecka wyrażają pisemną zgodę na umieszczanie zdjęć dziecka na stronach internetowych ośrodka i wykorzystanie wizerunku dziecka w materiałach promocyjnych ośrodka (Załącznik nr 3).
3. Przed utrwaleniem wizerunku dziecka należy poinformować rodzica/opiekuna prawnego, o tym gdzie będzie umieszczony i w jakim kontekście będzie wykorzystywany.
4. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza (festyn), zgoda opiekunów nie jest wymagana.

 

§10

Wytyczne dotyczące utrwalania wizerunku dziecka (zdjęcia, filmy):

• Wszystkie dzieci muszą być ubrane.
• Zarejestrowane obrazy powinny się koncentrować na czynnościach wykonywanych przez dzieci i w miarę możliwości przedstawiać grupy dzieci,     a nie pojedyncze osoby.
• Upewnij się, że fotograf lub osoba filmująca nie spędza czasu z dziećmi, ani nie ma do nich dostępu bez nadzoru.
• Wszelkie podejrzenia i problemy dotyczące nieodpowiednich wizerunków dzieci należy zgłaszać i rejestrować, podobnie jak inne niepokojące sygnały, dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa dzieci.

 

 

 

 

ROZDZIAŁ IV

 

Zasady bezpiecznych relacji personel placówki - dziecko

 §11

 

1. Zasady bezpiecznych relacji z dzieckiem określają, jakie zachowania  i praktyki są niedozwolone w pracy z dziećmi, a ich przestrzeganie przez wszystkich pracowników placówki może zmniejszyć ryzyko krzywdzenia dzieci.
2. Zasady bezpiecznych relacji są dostosowane do realiów funkcjonowania placówki i dotyczą następujących obszarów:
   1. kontakt fizyczny z dzieckiem jest zjawiskiem nieuchronnym.

Przykładowe formy takiego kontaktu, to:

• pomoc w czynnościach związanych z wyjściem na spacer,
• w zajęciach sportowo – rekreacyjnych,
• czynnościach pielęgnacyjnych i higienicznych dzieci,
• reagowanie na potrzeby emocjonalne np. poprzez przytulanie się do dorosłego, etc; kontakty tego typu powinny mieć miejsce najlepiej   w obecności osób trzecich, przestrzeniach otwartych, pomieszczeniach monitorowanych, co w razie wątpliwości służyć powinno ich obiektywizacji,
• stanowcze interwencje wychowawcze prowadzone w bezpośrednim kontakcie fizycznym są dopuszczalne w sytuacjach zagrożenia życia  i zdrowia dotyczących: konfliktów pomiędzy podopiecznymi (rozdzielenie zwaśnionych, przytrzymanie, obezwładnienie), działań  z zakresu pierwszej pomocy, zagrożenia lub paniki spowodowanej czynnikami zewnętrznymi (np. pożar, intensywne zjawiska atmosferyczne, niebezpieczne zachowania osób trzecich itp.), autoagresja.

Niedopuszczalne są intencjonalne zachowania wzbudzające poczucie zagrożenia lub noszące znamiona:

• przemocy fizycznej (np. popychanie, uderzanie, wykręcanie rąk, duszenie, kopanie, szarpanie, policzkowanie, etc…)
• erotyzowania relacji (flirt, dwuznaczny żart, rozmowa, czy choćby wyzywające spojrzenie),
• seksualizacji relacji (obcowanie płciowe i inne czynności seksualne)

1. komunikacja werbalna z dzieckiem pozbawiona akcentów wrogich, arogancko-agresywnych, złośliwie – ironicznych, wulgarnych,

nie może:

• wzbudzać w dziecku poczucia zagrożenia (groźby, wyzwiska, krzyk),
• obniżać, niszczyć poczucia wartości (np. wyzwiska, krzyk, negatywne ocenianie, reakcja nieadekwatna do sytuacji , wzbudzanie poczucia winy),
• upokarzać (publiczne wyszydzanie, naigrywanie się, ośmieszanie),
• naruszać granic (nie zachowywanie odpowiedniego dystansu, obcesowość, podteksty o charakterze erotycznym),

 

1. równe traktowanie polegające na obdarzaniu taką samą troską  i uwagą wszystkie dzieci oznacza, że niedozwolone jest:

• wyłączne skupianie uwagi na wybranych dzieciach z jednoczesnym ignorowaniem potrzeb innych,
• nieuzasadnione dawanie przywilejów tylko wybranym i pozbawianie ich pozostałych,
• nierówne i niesprawiedliwe przydzielanie zadań – nieadekwatne do możliwości i wieku;
• zwalnianie z wykonywania obowiązków w nieuzasadnionych sytuacjach,
• godzenie się, brak reakcji na nieformalną hierarchię grupową,
• dominacja w grupie przez negatywne jednostki, ustalanie przez nie  i wdrażanie nieformalnych zasad,
• przyzwolenie na wykorzystywanie młodszych i słabszych wychowanków przez silniejszych,

 

1. kontakty bezpośrednie i online z dzieckiem poza placówką powinny być:

• wcześniej omówione w gronie kadry zespołu, mieć zaakcentowany plan, cel,
• ściśle powiązane z wykonywaniem obowiązków służbowych, opiekuńczo-wychowawczych (np. towarzyszenie w realizowanych poza placówką ważnych dla dziecka wydarzeniach wymagających wsparcia osoby dorosłej, zorganizowane przez placówkę wyjazdowe formy wakacyjne, etc),
• dokumentowane (zapisy w dokumentacji pracy wychowawczej, możliwość wykonania kopii/wydruku korespondencji mailowej, sms -owej, zapisów na portalach społecznościowych,
• odbywać się w miarę możliwości z wykorzystaniem sprzętu służbowego,
• niedopuszczalne jest utrzymywanie takich kontaktów celem zaspokojenia przez dorosłego własnych potrzeb społecznych lub emocjonalnych, namawiania do zachowań niezgodnych z prawem, dającym poczucie bycia faworyzowanym, wyróżnianym,

 

 

1. transport, przemieszczanie się, warunki noclegowe:

• organizacja „bezpiecznej drogi do i ze szkoły” z uwzględnieniem wieku, poziomu dojrzałości społecznej i samodzielności dziecka,
• organizacja transportu, noclegu poza placówką powinna być uzasadniona (np. wyjazd na wycieczkę szkolną),
• opieka nad dziećmi w sytuacjach wyjazdowych zapewniona przez więcej niż  jedną osobę,
• przy organizacji noclegu i zakwaterowania brane pod uwagę jest pokrewieństwo, relacje i płeć podopiecznych,

 

1. czynności higieniczno-pielęgnacyjne:

• mają służyć przede wszystkim higienie osobistej i zdrowiu,
• wykonywane powinny być w odpowiednich warunkach zapewniających uszanowanie intymności w tego typu  czynnościach,
• niedozwolone są zachowania obcesowe naruszające prywatność            i intymność,
• aktywność pracownika powinna być poprzedzona zgodą wychowanka, a jej zasadność powinna być uzależniona od stopnia samodzielności dziecka i wcześniej z nim omówiona,
• ingerencje w sytuacjach wychowawczo wątpliwych powinny być stopniowalnie poprzedzone kontaktem słownym, odbywać się w miarę możliwości w obecności osób trzecich i być jednoznacznie uzasadnione,

 

1. dyscyplinowanie dziecka definiowane jako narzędzie „informacji zwrotnej”, komunikujące dzieciom, że ich postawa w danej sytuacji nie jest właściwa, sprzeczna z oczekiwaniami lub nie efektywna;

dyscyplina ma pobudzać do uczenia się, a nie powodować krzywdę dziecka; wiąże się ze stawianiem granic, kształtowaniem trwałego systemu wartości; wiąże się ze stawianiem granic, kształtowaniem trwałego systemu wartości, adekwatnego poziomu samooceny oraz umiejętności podejmowania trafnych decyzji; niedopuszczalne są wszelkie formy zdyscyplinowania mające na celu upokorzenie, poniżenie oparte na wykorzystywaniu przewagi:

• fizycznej (agresja, stosowanie kar fizycznych, środków przymusu bezpośredniego, krępowanie, izolowanie; uniemożliwianie realizacji podstawowych potrzeb fizjologicznych – pozbawienie snu, pokarmu, ekspozycja na zimno/ciepło itp.; prace fizyczne nieadekwatne do możliwości, dopuszczanie się zachowań o charakterze seksualnym),
• psychicznej (dominacja poprzez krzyk, groźby, wzbudzanie poczucia winy, naruszanie poczucia własnej wartości, lekceważenie potrzeb psychicznych, np. bezpieczeństwa, przynależności, miłości, symulacje wzbudzające strach i obawy o życie własne i rodziny),

 

1. W celu obiektywizacji zgłaszanych sytuacji problemowych, w placówce funkcjonuje monitoring wizyjny terenu zewnętrznego oraz pomieszczeń wewnętrznych.
2. Sposób wykorzystywania zapisów monitoringu określają procedury wewnętrzne placówki z zakresu ochrony i przetwarzania danych osobowych.

 

 

ROZDZIAŁ V

 

Zasada dostępu dzieci do Internetu

 §12

 

1. Ośrodek zapewniając uczniom dostęp do Internetu jest zobowiązany podejmować działania zabezpieczające uczniów przez dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju, w szczególności zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające.
2. Na terenie ośrodka dostęp dziecka do Internetu możliwy jest pod nadzorem:
   1. - nauczyciela podczas lekcji z zajęć komputerowych, zajęć pozalekcyjnych oraz na zajęciach świetlicowych;
   2. - nauczyciela – bibliotekarza na przeznaczonych do tego komputerach znajdujących się w Bibliotece ośrodka;
   3. Pracownik ośrodka czuwa nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu    przez dzieci podczas zajęć;
   4. O bezpieczeństwie korzystania z pracowni komputerowej mówi Regulamin Pracowni Informatycznej;
   5. Ośrodek zapewnia stały dostęp do materiałów edukacyjnych, dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu przy komputerach, z których możliwy jest dostęp swobodny.
   6. Osoba odpowiedzialna za Internet zapewnia, by na wszystkich komputerach z dostępem do Internetu na terenie placówki było zainstalowane i aktualizowane:

- oprogramowanie filtrujące treści Internetowe,

- oprogramowanie monitorujące korzystanie przez dzieci z Internetu,

- oprogramowanie antyspamowe,

- oprogramowanie antywirusowe,

- firewall.

1. Wymienione w punkcie 6 oprogramowania są aktualizowane    automatycznie.
2. Osoba wyznaczona przez Dyrektora placówki jako odpowiedzialna za    monitorowanie bezpieczeństwa  sieci komputerowej, przynajmniej raz na trzy miesiące sprawdza, czy na komputerach z dostępem do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści.
3. W przypadku znalezienia niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik ustala kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzania.

10. Informacje o dziecku, które korzystało z komputera w czasie wprowadzania niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik placówki przekazuje wychowawcy klasy, pedagogowi, dyrektorowi.

11. Pedagog przeprowadza z dzieckiem, o którym mowa w punktach poprzedzających rozmowę nt. bezpieczeństwa w Internecie.

12. Jeżeli w wyniku rozmowy pedagog uzyska informacje, że dziecko jest krzywdzone podejmuje działania opisane w rozdziale niniejszej polityki.

 

ROZDZIAŁ VI

 

Monitoring stosowanej Polityki

 §13

 

1. Dyrektor placówki wyznaczył panie Katarzynę Pietrzak i Beatę Klein jako osoby odpowiedzialne za realizację Polityki ochrony dzieci w placówce. Za bezpieczeństwo w Internecie odpowiedzialna jest pani Kamila Wojtas.
2. Osoby o których mowa w punkcie poprzednim są odpowiedzialne za monitorowanie realizacji Polityki, reagowanie na sygnały naruszania Polityki oraz za proponowanie zmian w Polityce. Przeprowadzają wśród pracowników  szkoły i rodziców ankietę monitorującą (załącznik nr 6) poziom realizacji Polityki (raz w roku szkolnym).
3. Osoby odpowiedzialne za monitorowanie Polityki dokonują opracowania ankiet i sporządzają raport, który przekazują dyrektorowi ośrodka.
4. Każdy pracownik, rodzic może zgłaszać naruszenie Polityki i oraz może proponować zmiany.
5. Dyrektor ośrodka wprowadza do Polityki niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom placówki oraz rodzicom nowe brzmienie Polityki.
6. Polityka Ochrony Dzieci dotyczy wszystkich pracowników.
7. Wszyscy pracownicy podpisali oświadczenia o zapoznaniu się z Polityką Ochrony Dzieci i przyjęli ją do realizacji (załącznik nr 4).
8. Każdy z pracowników podpisała oświadczenie o niekaralności za przestępstwa seksualne oraz za przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę małoletniego (załącznik nr 5).

 

 

      ROZDZIAŁ VII

 

        Przepisy końcowe

 §14

 

1. Polityka wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
2. Ogłoszenie nastąpiło w sposób dostępny dla pracowników placówki,  w szczególności poprzez wywieszenie w pokoju nauczycielskim oraz poprzez zamieszczenie na stronie internetowej szkoły.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                           

Załącznik nr 1

NOTATKA ZE ZDARZENIA

 

 

                                                                                  Braniewo dnia

 

 

Imię i nazwisko dziecka, klasa:

 

Opis sytuacji zdarzenia:

                                                                                                podpis pracownika

 

 Załącznik nr 2

KARTA INTERWENCJI

 

1. Imię i nazwisko dziecka
2. Przyczyna interwencji (forma krzywdzenia)
3. Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia
4. Opis działań podjętych przez pedagoga/psychologa

Data

Działanie

 

1. Spotkanie z opiekunami dziecka

Data

Opis spotkania

 

1. Forma podjętej interwencji (zakreślić właściwe)

• Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
• Wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny,
• Inny rodzaj interwencji. Jaki?

 

1. Dane dotyczące interwencji (nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję) i data interwencji.

 

1. Wyniki interwencji: działania wymiaru sprawiedliwości, jeśli instytucja uzyskała informacje o wynikach/działania placówki/działania rodziców.

Załącznik nr 3

ZGODA NA WYKORZYSTANIE WIZERUNKU

 

1. Niżej podpisany/a ……………..............., zamieszkały/a w (adres) …………………………………………………………, niniejszym wyrażam zgodę na wykorzystanie wizerunku mojego dziecka ………………………………………………………………………………………,pesel ………………………………..przez Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Braniewie ul. Moniuszki 22e w ramach działalności statutowej placówki poprzez rozpowszechnianie wizerunku w:

A)   gazetach, broszurach

B)   na stronie internetowej SOSW Braniewo

1. Wyrażam zgodę na wykorzystanie przez Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Braniewie wizerunku mojego dziecka, w tym na obrót egzemplarzami, na których utrwalono ten wizerunek oraz na zwielokrotnianie wizerunku wszelkimi dostępnymi aktualnie technikami  i metodami, rozpowszechnianie oraz publikowanie, w celu realizacji statutowych działań, materiałach służących popularyzacji działań w zakresie edukacji szkolnej i wczesnoszkolnej poprzez rozpowszechnianie wizerunku w:

A)   mediach elektronicznych, w szczególności na stronach internetowych;

B)   prasie i telewizji;

C)   broszurach, ulotkach, gazetkach itp.;

przez okres całej edukacji szkolnej i wczesnoszkolnej od momentu podpisania niniejszej zgody.

1. Oświadczam, że wykorzystanie wizerunku zgodnie z niniejszą zgodą nie narusza niczyich dóbr osobistych ani innych praw.
2. Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Braniewie może przenieść na inne podmioty prawo do korzystania z wizerunku pod warunkiem, że wizerunek ten będzie wykorzystywany wyłącznie w celach promocji statutowych działań Ośrodka z wyłączeniem celów komercyjnych.
3. Oświadczam, że niniejszą zgodę udzielam nieodpłatnie.

 

Braniewo, data ……………………….                                ……………………………………

                                                                            ……………………………………

                                                                               Czytelne podpisy obojga  rodziców/opiekunów prawnych

 

 

 

 

 

 

Załącznik nr 4

OŚWIADCZENIE

 

 

                                                                                              Braniewo dnia…………………...

Imię i nazwisko pracownika SOSW Braniewo

……………………………………………………

Stanowisko

……………………………………………………

Miejsce pracy

……………………………………………………

 

 

 

 

 

Ja niżej podpisany oświadczam, że zapoznałem się z Polityką Ochrony Dzieci obowiązującą w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w Braniewie ul. Moniuszki 22e i przyjmuję do realizacji.

 

 

 

 

                                                                                  ………………………...…………….

                                                                                               podpis pracownika

 

 

 

Załącznik nr 5

OŚWIADCZENIE

 

 

                                                                                              Braniewo dnia…………………...

Imię i nazwisko pracownika SOSW Braniewo

……………………………………………………

Stanowisko

……………………………………………………

Miejsce pracy

……………………………………………………

 

 

 

Ja niżej podpisany, legitymujący się dowodem osobistym seria nr ……………………

Oświadczam, że nie byłem/łam skazany/a za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej, obyczajności i przestępstwa z użyciem przemocy i groźby bezprawnej na szkodę małoletniego. Nie toczy się też przeciwko mnie żadne postępowanie karne w tym zakresie.

 

 

 

                                                                                  ………………………...…………….

                                                                                               podpis pracownika

 

 

 

 

 

Załącznik nr 6

 

ANKIETA MONITORUJĄCA REALIZACJĘ STANDARDÓW

 

1. Czy znasz dokument Polityka Ochrony Dzieci?

TAK/NIE

1. Czy zapoznałeś się z treścią tego dokumentu?

TAK/NIE

1. Czy stosujesz w swojej pracy Politykę Ochrony Dzieci?

TAK/NIE

1. Czy w Twoim miejscu pracy według Twojej oceny przestrzegana jest Polityka Ochrony Dzieci?

TAK/NIE

1. Czy zaobserwowałeś naruszenie Polityki Ochrony Dzieci w swoim miejscu pracy?

TAK/NIE

1. Czy masz jakieś uwagi/poprawki do Polityki Ochrony Dzieci? Jakie?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

1. Jakie punkty/zagadnienia należałoby do niej włączyć? Dlaczego? Jakie regulacje proponujesz?

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

1. Czy jakieś punkty/zagadnienia należałoby usunąć? Jakie? Dlaczego?

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….................................................

 

 

 

 

 

                                                          

 

Załącznik nr 7

Kwestionariusz może być wykorzystywany do sporządzenia przez wszystkie osoby w sytuacjach związanych z przemocą wobec dziecka. Pozwala on uporządkować informacje i podjąć właściwą diagnozę w celu oceny sytuacji dziecka.

KWESTIONARIUSZ DZIECKA KRZYWDZONEGO

Imię i nazwisko …………………………………………..data urodzenia…………………

Adres zamieszkania, telefon …………………………………………………………………

      I.        Wygląd

	Tak	Nie
Brudne
Zadrapania
Zasinienia
Oparzenia
Złamania
Zranienia
Zwichnięcia
Inne urazy (jakie?)

 

    II.        Zachowanie dziecka

	Tak	Nie
Niespokojne, pobudzone
Wycofane, zamknięte w sobie
Agresywne
Zaprzecza problemom
Inne (jakie?)

 

   III.        Formy krzywdzenia

              1. Fizyczne

Sprawca/y (imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa z dzieckiem)	Formy krzywdzenia dziecka	Tak	Nie
	Bicie
	Szarpanie
	Kopanie
	Ciągnięcie za włosy
	Popychanie
	Inne (jakie?)

            2. Seksualne

Sprawca/y (imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa z dzieckiem)	Formy krzywdzenia dziecka	Tak	Nie
	Pokazywanie filmów, zdjęć pornograficznych
	Dotykanie intymnych miejsc
	Stosunek seksualny
	Inne (jakie?)

 

 

 

 

 

           3.        Ekonomiczne

Sprawca/y (imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa z dzieckiem)	Formy krzywdzenia dziecka	Tak	Nie
	Zmuszanie do żebrania
	Zmuszanie do zarobkowania
	Brak łożenia na utrzymanie dziecka
	Brak dbałości o zabezpieczenie ewentualnych należności (alimenty, obiady, renta rodzinna, itp.)
	Inne (jakie?)

 

 

 

 

          4.        Psychiczne

Sprawca/y (imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa z dzieckiem)	Formy krzywdzenia dziecka	Tak	Nie
	Poniżanie
	Grożenie, straszenie (np. opuszczeniem, oddaniem)
	Zamykanie, izolacja
	Manipulowanie dzieckiem
	Obwinianie emocjonalne (np. mówienie, okazywanie wrogości, ciągłe krytykowanie)
	Pomniejszanie zaprzeczanie wartości dziecka
	Brak uwagi, troski, zainteresowania
	Nadmierne wymagania w stosunku do dziecka
	Nadopiekuńczość (nadmierne ochranianie, wyręczanie, blokowanie samodzielności dziecka)
	Inne (jakie?)

 

            IV.        Zaniedbywanie

Sprawca/y (imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa z dzieckiem)	Formy krzywdzenia dziecka	Tak	Nie
	Niedostarczanie jedzenia
	Niedostarczanie ubrania, butów
	Niedostarczanie zabawek
	Brak dozoru nad wypełnianiem obowiązku szkolnego
	Niedostarczanie podręczników i przyborów szkolnych
	Nieodpowiednia higiena ciała
	Brak troski o stan zdrowia (badania lekarskie, szczepienia, leki, stomatolog)
	Brak własnego miejsca do spania
	Bycie przez dziecko świadkiem awantur, libacji alkoholowych, itp
	Inne (jakie?)

 

  V.        Zasoby dziecka

 

	Tak	Nie
Dobry stan zdrowia
Umiejętność samoobsługi
Umiejętność i możliwość rozpoznania sytuacji zagrożenia, zwrócenia się o pomoc
Możliwość schronienia się w bezpiecznym miejscu pod ochroną opiekuna prawnego
Inne (Jakie?)

 

   VI.        Osoby wspierające dziecko:

Imię, nazwisko, adres, telefon kontaktowy	Zakres pomocy, oparcia dla dziecka
1.
2.

 

  VII.        Stopień zagrożenia dziecka krzywdzeniem

Sytuacja dziecka wymaga	Tak	Nie
Natychmiastowej interwencji
Pomocy materialnej, rzeczowej (odzież, obuwie, obiady itd.) i finansowej
Pomocy psychologicznej (diagnoza, terapia, grupa wsparcia i inne)
Powiadomienia Sądu

 

 

 

 

 

                                                                 ……………………………………………………..

                                                                                             podpis osoby wypełniającej formularz

 

                                       Załącznik nr 8

 

Występujące u dziecka objawy fizyczne i somatyczne krzywdzenia

Charakterystyczne cechy obrażeń fizycznych, specyficznych dla maltretowania:

• Lokalizacja obrażeń nie tam, gdzie ich przyczyną mogą być przypadkowe urazy związane z normalną aktywnością i witalnością dziecka, a więc na czole, kolanach, czy przedramionach, ale tam gdzie dziecku trudno było by je spowodować np. uszy, oczy, usta, szyja, ramiona, klatka piersiowa, plecy, pośladki;
• Obrażenia powtarzają się i są niewyjaśnione;
• Powstają w różnym czasie, ale mają podobny charakter
• Pojawiają się z pewną regularnością np. po weekendach i nieobecnościach dziecka w szkole;
• Są nieleczone, stare i nowe, różne co do wieku;

Podejrzenia co do nieprzypadkowego źródła urazów mogą wzmacniać następujące czynniki:

• Zwlekanie rodziców ze zgłoszeniem się dziecka do lekarza w przypadku urazu;
• Niewystarczające lub nieprawdopodobne wyjaśnienie obrażeń;
• Brak jakichkolwiek wyjaśnień;
• Niezgodność w opisie przyczyn pojawienia się obrażeń w relacji dziecka  i rodziców;
• Wygląd obrażeń jest nieadekwatny do opisu przyczyny ich pojawiania się
• Widoczna jest próba maskowania obrażeń
• W rodzinie wcześniej występowały przypadki krzywdzenia dzieci
• Rodzic/rodzice są alkoholikami, narkotyzują się, są chorzy psychicznie.

Obrażenia specyficzne dla doznania przemocy fizycznej

• Siniaki na częściach miękkich, w tym ślady szczypania (policzki, brzuch, pośladki, ramiona, przedramię, łydki, uda);
• Siniaki w kształcie dłoni na policzkach, pośladkach;
• Siniaki po obu stronach ust lub policzków powstające w skutek silnego ucisku;
• Siniaki po obu stronach małżowiny usznej lub naderwania i zniekształcenia małżowiny;
• Siniaki i urazy geometryczne o wyraźnym zarysie, wyraźnie zaznaczonych kształtach przedmiotów które zostały użyte do bicia (paska, klamry, kabla, kija, patelni itp.);
• Siniaki na ramionach, łopatkach lub tułowiu (rezultat silnego uścisku Lu potrząsania dzieckiem);
• Łukowate ślady wbijania paznokci;
• Długie i głębokie zadrapania, cięcia (np. ostrzem brzytwy, nożem itp.);
• Tzw. podbite oczy;
• Ślady duszenia, krępowania czy wiązania (na szyi, nadgarstkach, kostkach);
• Uszkodzenia podniebienia i dziąseł – jako rezultat karmienia na siłę;
• Częste występowanie różnych oparzeń, ślady przypaleń, ślady oparzeń różne co do wieku;
• Oparzenia nietypowe (dla przypadkowych oparzeń) części ciała: tułowia, twarzy, pośladków, grzbietu dłoni itp.;
• Okrągłe ślady poparzenia papierosem;
• Głębokie poparzenia o regularnych kształtach (żelazko, lokówka itp.);
• Ślady ugryzień posiadające wyraźny zarys zębów dorosłego człowieka;
• Łysienie lub tzw. łyse plamy – mogą być pourazowe, gdy rodzice ciągną dziecko za włosy lub być wynikiem silnego stresu emocjonalnego;
• Wybite żeby, złamane żebra;

Symptomy i obrażenia specyficzne mogące wskazywać na wykorzystywanie seksualne:

• Infekcje dróg moczowo – płciowych bez podłoża organicznego;
• Ciąża;
• Choroby przenoszone drogą płciową;
• Obecność plemników w moczu lub otworach ciała;
• Problemy z oddawaniem moczu i kału
• Siniaki na klatce piersiowej, pośladkach, podbrzuszu, udach;
• Infekcje jamy ustnej;
• Niewyjaśnione owrzodzenia, krwawienia i jakiekolwiek rany okolic genitaliów     i odbytu (otarcia, zaczerwienienia, stany zapalne);

Oczywiście część tych symptomów i obrażeń nie jest możliwa do zaobserwowania przez nauczyciela. Można jednak wnioskować o nich obserwując częste prośby dziecka o możliwość skorzystania z WC, jego trudności w chodzeniu, siadaniu czy wykonywaniu pewnych ćwiczeń gimnastycznych.

Symptomy fizyczne zaniedbywania dziecka w rodzinie:

• Bardzo niska higiena osobista – dziecko jest zawsze brudne, cuchnące, ma stale brudne paznokcie i ubrania itp.;
• Brudne, stale noszone niereperowane ubrania, nieodpowiednie do panujących warunków atmosferycznych i rozmiarów dziecka ubranie;
• Ślady licznych ukąszeń (pchły, pluskwy);
• Świerzb;
• Dziecko jest stale głodne;
• Szybko przybiera na wadze, poprawia się jego ogólna kondycja podczas krótkich pobytów poza domem rodzinnym, a jego wygląd marnieje po powrocie;
• Zbyt niska do wieku waga i wzrost lub wręcz wychudzenie, wymizerowanie;
• Chroniczne choroby;
• Choroby nieleczone, urazy;
• Ropne zapalenia skóry;
• Próchnica zębów, zły stan higieny jamy ustnej;
• Oznaki odmrożeń;
• Ciągłe zmęczenie, apatia;

 

Specyficzne symptomach zachowania dziecka

 

Behawioralne symptomy krzywdzenia fizycznego:

• Poszukiwanie przez dziecko stałej uwagi nauczyciela, ciągłe zwracanie na siebie uwagi;
• Tzw. ciągłe czepianie się, „lepienie” do dorosłych;
• Tzw. „zimne wyczekiwanie” polegające na tym, iż dziecko stale obserwuje dorosłych, aby modyfikować swoje zachowanie, w celu uniknięcia ewentualnej przemocy;
• Ciągły tzw. „niemądry” uśmiech, stosowany przez dzieci by wydać się przyjaźniejszymi;
• Postawa nadmiernie narzekająca;
• Postawy ekstremalne: wrogość, agresja, napady złości, nadmierna uległość, wycofanie się;
• Zbyt pośpieszne przepraszanie;
• Nie reagowanie płaczem na ból;
• Brak reakcji na płacz innych;
• Wyraźny brak radości życia;
• Opory przed rozbieraniem się np. na lekcji wf lub do badania lekarskiego;
• Lęk przed powrotem do domu, wyrażanie niechęci do powrotu;
• Wyrażanie lęku przed rodzicami;
• Noszenie ubrań zakrywających kończyny górne i dolne nawet w upalne dni;
• Gwałtowne uniki, kulenie się, w odpowiedzi na próbę dotknięcia lub pogłaskania;

Behawioralne symptomy wykorzystywania  seksualnego:

• Zbytnia erotyzacja dziecka, znajomość zachowań o seksualnym charakterze;
• Zachowania seksualne nietypowe dla wieku (duża częstotliwość takich zachowań, ich kompulsywność, dokładne odwzorowywanie);
• Prowokacyjne zachowania seksualne w stosunku do dorosłych jak i do rówieśników (np. dotykanie genitaliów i zachęcanie do masturbacji, u starszych dzieci promiskuityzm);
• Używanie nowych, niespotykanych dotąd nazw organów i czynności płciowych, obsceniczne wyrazy i zwroty;
• Nadmierna, kompulsywna masturbacja powodująca czasami nawet urazy fizyczne;
• Agresywne (przemocowe) zachowania seksualne wobec rówieśników, symulowanie w zabawach stosunków seksualnych, odgrywanie przemocy seksualnej na lalkach i zabawkach;
• Wypowiedzi, teksty pisane, rysunki o kontekście seksualnym;
• Wagarowanie, porzucanie szkoły;
• Wycofywanie się z kontaktów społecznych, złe relacje z rówieśnikami;
• Generalny brak zaufania – dziecko nie ufa nikomu;
• Postawa obojętności wobec wszystkiego, uciekanie od rzeczywistości;
• Głębokie stany depresyjne, postawa stałego wycofywania się;
• Zachowania regresywne, nieodpowiednie do wieku;
• Częste napady złości i złego humoru lub trudne do wytłumaczenia zmiany zachowań;
• Przerywanie aktywności, które dotychczas sprawiały dziecku przyjemność np. słuchania muzyki, uprawiania sportu, itp.;
• Wyraźnie niska samoocena i stałe poczucie winy;
• Mówienie o sobie że jest się złym, brudnym, zepsutym;
• Samookaleczenia, myśli i próby samobójcze, wrogość wobec samego siebie;
• Ucieczki z domu;
• Kradzieże, kłamstwa, jawne oszukiwanie ( w nadziei że ktoś to odkryje);
• Wyraźna niechęć przed powrotem do domu, znajdowanie wielu wymówek, aby opóźnić powrót;
• Zaburzenia jedzenia z rozwinięciem w anoreksję lub bulimię bądź też nagła zmiana nawyków jedzenia;
• Obawa niechęć przed badaniami lekarskimi, niechęć do rozbierania się.